Roeland van Niele

internal family systems

kunstwerk met gezichten

Internal Family Systems

Zelf en beschermende delen

Internal Family Systems, of Interne Familie Systemen, is een integratieve benadering van individuele psychotherapie, ontwikkeld door Richard C. Schwartz in de jaren tachtig. IFS therapie is gebaseerd op het geloof dat ieder mens een Zelf heeft dat kalm, compassievol en nieuwsgierig is. Ook hebben we beschermende delen, zoals bijvoorbeeld een innerlijke criticus, een scepticus of een rationalist. Deze delen kunnen allerlei manieren ervaren worden — gedachten, gevoelens, gewaarwordingen, beelden en meer. Alle delen willen iets positiefs voor ons doen en zullen verschillende strategieën gebruiken om invloed te krijgen binnen het interne systeem. Je kunt ze zien als de leden van een familie, die elk hun best doen en een speciale manier hebben om voor het familiesysteem te zorgen. Soms voelen delen zich vastzitten in rollen of strategieën die enigszins helpen maar ook problematisch kunnen zijn. Het doel van IFS therapie is om cliënten te helpen toegang te krijgen tot hun Zelf en te ontdekken hoe ze zich tot hun delen kunnen verhouden op een manier die genezing en integratie bevordert.

Alle delen zijn welkom

Soms kan het concept van Zelf en delen verwarrend zijn. Je kunt vragen hebben als “ben ik het Zelf? en zo ja, wat zijn dan mijn delen?”. “Zijn delen trauma’s?”. “Kunnen we ons ontdoen van delen?”. “Is het Zelf ook een deel?”. “Ik herken het Zelf of mijn delen niet in mezelf. Kan ik nog steeds IFS therapie doen?”. Sommige van deze vragen hebben eenvoudige antwoorden, andere zijn complexer. Wat ik denk dat veel mensen zullen herkennen is “een deel van mij wil heel graag iets doen en een ander deel is bang om dat te doen”. Of “telkens als ik een presentatie geef, is er een stem die commentaar geeft op wat ik doe”. Het kan ook gebeuren dat we ons in een situatie bevinden waarin we overweldigd worden door gedachten en gevoelens en het lijkt alsof we even iemand anders zijn. Iemand die misschien bozer, aanvallend of juist meer teruggetrokken is. Ons lichaam kan bevriezen en het duurt lang voordat het stof is neergedaald en we kunnen beginnen met “terugkomen”. In Interne Familie Systemen noemen we dit versmolten zijn met een deel. In therapie nodigen we deze delen uit. We gaan luisteren naar wat ze te vertellen hebben. Het is vaak heel ontroerend voor een cliënt om te ontdekken hoe dit deel hard heeft gewerkt om andere kwetsbare delen te beschermen tegen vermeend gevaar. Wanneer zo’n beschermer een relatie opbouwt met het Zelf van de cliënt, kan het vaak beginnen te ontspannen en zijn strategie veranderen van overspoelen naar samenwerken.